Destekten yoksun kalma: pay esası
Destekten yoksun kalma tazminatında en çok tartışılan nokta, ölenin gelirinden kime ne kadar pay düştüğüdür. Yargıtay'ın yerleşik uygulaması bu paylaştırmayı belirli bir düzene bağlar.
Kanuni dayanak
Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle cenaze giderleri; ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ölenin desteğinden yoksun kalanların bu sebeple uğradıkları kayıplardır (TBK m.53). Bu zararlar Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır (TBK m.55). Cenaze ve tedavi giderleri destek zararından ayrı kalemlerdir.
7589 sayılı Kanunla (kabul tarihi 16.07.2026) TBK m.55'e, bu tazminatlarda faizin başlangıcı ve ifa amacıyla yapılan ödemelerin mahsubu konusunda yeni fıkralar eklendi. Yürürlük tarihini ve görülmekte olan davalara uygulanıp uygulanmayacağını Resmî Gazete'deki kanun metninden ayrıca kontrol edin.
Pay esası: kime kaç pay?
Yargıtay 4. Hukuk Dairesine göre destek payları belirlenirken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine, bir kısmını eşine, çocuklarına ve ana-babasına ayıracağı kabul edilir; davacı olmayan destek görenlerin payları da hesapta gözetilir ve destekten ölüm, evlilik ya da ihtiyacın sona ermesi gibi nedenlerle çıkan kişinin payı diğerlerine aktarılır (4. HD 2025/14484 E. 2026/1583 K., 16.02.2026).
Dairenin yerleşik uygulamasında paylar şöyle dağıtılır (4. HD 2021/18347 E. 2022/369 K., 13.01.2022):
| Dönem | Paylar | Ana ve babanın her birine |
|---|---|---|
| Destek bekar | Desteğe 2, anneye 1, babaya 1 | %25 |
| Evli, çocuksuz | Desteğe 2, eşe 2, anneye 1, babaya 1 | yaklaşık %16,67 |
| Bir çocuk | Desteğe 2, eşe 2, çocuğa 1, anneye 1, babaya 1 | yaklaşık %14,28 |
| İki çocuk | Desteğe 2, eşe 2, her çocuğa 1, anneye 1, babaya 1 | %12,5 |
Ana ve babadan biri yaşam tablosuna göre destekten çıktığında onun payı sağ kalana eklenir (aynı karar).
Bekar destek: evlenme ve çocuk varsayımı
Daireye göre destek ölmeseydi hayatın olağan akışı içinde bekar ise evleneceği, evli ve çocuksuz ise en az iki çocuğunun olacağı varsayılmalıdır (4. HD 2025/14484 E. 2026/1583 K.). Aynı kararda, ana-babaya pay ayrılmadan ve muhtemel ikinci çocuk hesaba katılmadan yapılan aktüer hesabı bozma nedeni sayılmıştır. Aynı pay düzeni, önceki bozma ilamına atıfla 4. HD 2022/8549 E. 2024/1895 K. kararında da tekrarlanır.
Evlenme ve çocukların doğum yaşı kararlarda sabit bir sayıya bağlanmaz; somut olaya göre bilirkişi raporunda belirlenir. Bu yüzden rapordaki varsayım yaşlarını kontrol etmek ve gerekirse itiraz etmek önemlidir.
Ölen çocuksa: yetiştirme gideri
Ölen küçük bir çocuksa, artık yapılmayacak yetiştirme giderleri tazminattan düşülür. Dairenin genel ilkesine göre ana ve baba çalışıyorsa her birinden %5, anne çalışmıyorsa yalnız babadan %5 yetiştirme gideri düşülür (4. HD 2021/18347 E. 2022/369 K.; 2022/8549 E. 2024/1895 K.).
Rapor incelerken kontrol listesi
- Sağ olan ana-babaya pay ayrılmış mı?
- Bekar destek için evlenme, evli çocuksuz destek için iki çocuk varsayımı yapılmış mı?
- Destekten çıkan kişinin payı diğerlerine aktarılmış mı?
- Davacı olmayan destek görenlerin payı hesapta gözetilmiş mi?
- Cenaze ve tedavi giderleri ayrı kalem olarak istenmiş mi?
Büro Defteri'nde: Hesaplamalar → Destekten yoksun kalma ekranı, bekar destek için evlenme ve çocuk varsayımıyla ana-baba payını dönem dönem hesaplar; evlenme ve doğum yaşlarını siz girersiniz. Cenaze ve tedavi giderleri ayrı kalem olarak eklenir. Sonuç bir ön hesaptır; aktüer bilirkişi raporunun yerini tutmaz.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.53, m.55 — mevzuat.gov.tr
- Yargıtay 4. HD 2021/18347 E. 2022/369 K. — mevzuat.adalet.gov.tr
- Yargıtay 4. HD 2022/8549 E. 2024/1895 K. — mevzuat.adalet.gov.tr
- Yargıtay 4. HD 2025/14484 E. 2026/1583 K. — mevzuat.adalet.gov.tr
Bu yazı genel bilgi içindir, hukuki görüş değildir. Madde metinleri ve kararlar 7 Ekim 2026'da resmî kaynaktan kontrol edilmiştir. Diğer yazılar: Rehber.